Een schilderij is een investering die generaties lang mee moet gaan. U wilt er goed voor zorgen. Hoe beschermt u het kunstwerk tegen schadelijke invloeden en hoe houdt u het schoon? Er zijn verschillende reinigingsmiddelen op de markt, maar welk middel is geschikt?
1. Algemene verzorging: stofvrij houden
- Pas op met schoonmaakmiddelen! Alles in huis trekt stof aan. Voor olieverf, aquarel en acryl zijn verschillende reinigingsmiddelen te koop, maar niet ieder middel is even veilig.
- Gebruik een zachte borstel: Een zachte plumeau of schone make-upkwast is ideaal om stof voorzichtig te verwijderen. Veeg altijd lichtjes, zonder druk.
- Niet in de zon: Hang je kunstwerk bij voorkeur niet in direct zonlicht – vooral aquarellen kunnen hierdoor vervagen. Er is één uitzondering; Een kunstwerk achter museumglas.
2. Aquarel (op papier)
Aquarellen zijn kwetsbaarder omdat ze op papier worden gemaakt met waterhoudende verf.
- Altijd achter glas laten inlijsten – Aquarellen worden standaard ingelijst in een passe-partout achter glas. Zo is het beschermd tegen invloeden van buitenaf en het passe-partout voorkomt dat de aquarel niet tegen het glas gedrukt wordt.
- Vocht vermijden – hang een aquarel nooit in een vochtige ruimte zoals de badkamer of keuken.
- Schoonmaken: “Gewoon glas” is prima schoon te houden met een glasreiniger en droge doek. Echter, maak museumglas nooit schoon met een standaard glasreiniger! De speciale coating van het glas zal aangetast worden en hierdoor ontstaan vage plekken op het glas. (Museumglas is te herkennen aan de volgende eigenschappen: Het is kristalhelder en ontspiegeld). Museumglas kan het beste schoongehouden worden met een droge (microvezel)doek. Volstaat deze behandeling niet? Dan zijn er speciale reinigingsmiddelen verkrijgbaar bij de lijstenmaker.
3. Olieverf op doek
Olieverfschilderijen zijn stevig en kunnen eeuwen meegaan, maar ze hebben wel zorg nodig.
- Stof verwijderen: Gebruik een plumeau of zachte borstel, nooit een natte doek.
- Geen water of schoonmaakmiddelen! Dat kan de verflaag aantasten.
- Extra bescherming: Vraag of er al een slotvernis op het schilderij zit. Deze wordt aangebracht als de olieverf helemaal gedroogd is (na ong. een jaar). Deze vernis werkt als een afsluitende filmlaag over het schilderij zodat de verf goed beschermd blijft.
4. Acrylschilderijen
Acrylverf is wat moderner en elastischer dan olieverf, maar ook hier geldt: voorzichtig behandelen.
- Stof verwijderen: Ook hier een zachte borstel of plumeau.
- Vermijd krassen: Acryl kan sneller krassen, dus wees extra voorzichtig bij het schoonmaken.
- Niet nat maken: Een lichtvochtige, zachte doek kan soms gebruikt worden voor het doek zelf, maar liever niet te vaak.
5. Wat te doen bij vlekken (cola, wijn, eten)?
Dit is de grootste nachtmerrie van elke kunstliefhebber. Het belangrijkste: niet zelf poetsen!
- Aquarel: Als er vloeistof op de aquarel zelf komt, kan de verf meteen uitlopen. Leg het schilderij plat neer, dep héél voorzichtig met een droge tissue (niet wrijven!), en breng het daarna naar een restauratiespecialist.
- Olieverf of acryl: dep ook hier alleen voorzichtig en laat het verder aan een specialist over. Zelf schoonmaken kan de verflaag beschadigen of de vlek juist dieper in de structuur wrijven.
6. Bonus tip: de juiste plek
- Vermijd direct zonlicht en vochtige ruimtes.
- Zorg dat er een beetje luchtcirculatie is, zodat er geen schimmelvorming ontstaat.
- Hang schilderijen niet direct boven de verwarming.
Conclusie: Een schilderij is een investering in schoonheid én emotie. Met een paar simpele voorzorgsmaatregelen – stofvrij houden, voorzichtig omgaan met glas en nooit zelf schoonmaken bij grote vlekken – blijft uw kunstwerk jarenlang stralen.
